Hulp bij competentiegericht opleiden en evalueren

Competentiegericht opleiden heeft een grote invloed op de inhoud en de organisatie van onderwijs en vorming. We maken immers gebruik van competenties, waarbij een competentie een geïntegreerde basis vormt van kennis, vaardigheden en attitudes. Deze geïntegreerde basis is noodzakelijk voor het uitoefenen van een beroepstaak in een dynamische beroepscontext. Het resultaat is een gedrag dat voldoet aan de gewenste resultaten. Het in kaart brengen van de ontwikkeling van de competenties is een uitdaging voor leerkrachten en begeleiders.

Met onze instrumenten trachten we leerkrachten en begeleiders ondersteuning te bieden bij het kwaliteitsvol uitbouwen van het competentiegericht leren en het competentiegericht beoordelen.

We hebben een duidelijk, visueel registratie-instrument, EBC-tool, ontwikkeld vanuit een theoretisch kader, neergeschreven in een uitgebreid naslagdocument. De EBC-tool brengt op een duidelijke en visuele manier de beroeps specifieke competenties van leerlingen/werknemers in kaart. Leerlingen en werknemers kunnen dan ook visueel aan een (toekomstige) werkgever duidelijk maken welke competenties zij bezitten. Ook al hebben ze geen diploma of certificaat. Ze hebben wel een competentiepas waarop staat wat ze wel kunnen. Dit maakt hen sterker bij het vinden van een baan op de arbeidsmarkt. Daarnaast worden de jongeren door het gebruik van deze EBC-tool tijdens de opleiding ook gestimuleerd om de opleiding in school of op de werkvloer met een positief resultaat te beëindigen.

Een handleiding begeleidt je bij het competentiegericht evalueren in combinatie met het gebruik van de EBC-tool. Mocht je tijdens de toepassing behoefte hebben aan meer achtergrondinformatie, dan kan je gebruik maken van het theoretisch naslagwerk. In deze handleiding verwijzen we regelmatig naar dit document.

Dit vormde de basis voor het huidige EBC-tool. Het tool is immers gebaseerd op het uitgebreide theoretisch naslagwerk met de theoretische achtergrond voor scholen die overgaan tot het competentiegericht opleiden en evalueren. Deze handleiding begeleidt je tevens bij het competentiegericht evalueren. Het bevat alle (wetenschappelijke) bronnen. Daarnaast bevat het document ook de verklaringen waarom we bepaalde beslissingen genomen hebben. Tevens hebben we ook aandacht besteed aan de kwaliteit van het beoordelen. Elke vorm van beoordeling (een toets, een praktijkproef, een portfolio) heeft een sterke invloed op het leerproces van de lerende. Maar ook op de manier waarop een leerkracht/begeleider lesgeeft (het zogenaamde backwash-effect). Als we de doelen van een opleiding (en dus van onderwijs) willen bereiken, is het belangrijk dat het leren, de instructie en het assessment afgestemd zijn op elkaar. Hoe kunnen we nu concreet deze kwaliteit waarborgen? We proberen hierop een antwoord te bieden met behulp van geselecteerde kwaliteitskaders. Het is een selectie die wij binnen het project van toepassing vonden.